Tłumaczenie nazwy gotyk. Skąd się wzięła i kiedy powstała?

Tłumaczenie nazwy gotyk. Skąd się wzięła i kiedy powstała?


Charakterystyka gotyku

Jakie były budowle w stylu gotyckim? Czym się charakteryzują?

Termin architektura gotycka wywodzi się ze stylu w architekturze europejskiej okresu późnego średniowiecza, od około połowy dwunastego do początku szesnastego wieku. Za idealny przykład konstrukcji w stylu gotyckim uważana jest gotycka katedra. W rzeczywistości okres ten był także okresem rozwoju architektury świeckiej (mieszczańskiej oraz rezydencjonalnej). Architektura gotycka w zamierzeniu jej twórców miała w idealny sposób odzwierciedlać boską naturę oraz wielbić Boga. Strzelista oraz duża bryła kościoła stała się symbolem czasów, gdzie religijność nie tylko łączyła w sobie wyprawy krzyżowe oraz wzbudzała pragnienie wzniesienia się ku Bogu. W bryle dominują kierunki pionowe. Ich powtarzalność w bliskim sąsiedztwie, rozczłonkowanie bryły, delikatna dekoracja tworzyły budowle ekspresyjne ale przede wszystkim lekkie. Barwne światło, które przenikało do wnętrza przez wysokie witraże stwarzało wrażenie uduchowienia, a powtarzające się we wnętrzu wertykalne linie oraz znaczna odległość do sklepienia kierowała wzrok ku górze. Nazwa gotyk, czy pojęcie gotycki, zostało wykorzystane po raz pierwszy w połowie piętnastego wieku przez L.B. Albertiego. Było to pejoratywne oznaczenie, które opisywało wytwory kultury, która wówczas uważana była za prymitywną oraz barbarzyńską. Negatywną ocenę stylu gotyckiego potwierdził Giorgio Vasari w szesnastym wieku. Dla ludności italskiej gotyckie formy architektoniczne były tak samo obce oraz niezrozumiałe, jak poprzedzający go romanizm. Więc architektura, a także styl gotycki nie mają żadnego historycznego związku z plemieniem Gotów.

Styl gotycki nazywano również stylem ostrołukowym. Jednak i ta definicja nie jest właściwa. Ostry łuk pojawiał się nie tylko w architekturze gotyku. [Reklama: projekty domów, architekci poznań] Znaleźć go można było również już (i to wcześniej) w stylu romańskim i w architekturze islamu. Gotyk powstał około 1120 roku we Francji, następnie był stopniowo przejmowany przez pozostałe państwa (na początku, ok. 1175 przez Anglię, po 1200 roku przez Niemcy). Miejscem gdzie narodził się gotyk był region Ile-de-France, jednak pewne rozwiązania konstrukcyjne umożliwiające jego powstanie (np. sklepienie krzyżowo-żebrowe) pojawiały się już na przełomie jedenastego oraz dwunastego wieku w Normandii, północnych Włoszech oraz Anglii. Łuk ostry pojawia się np. w Burgundii, m.in. w sklepieniu kościoła benedyktynów w Cluny z przełomu XI oraz XII wieku. Etapy, które bezpośrednio poprzedzające ukształtowanie się architektury gotyckiej miały ilustrować kościoły klasztorne w Saint-Germer-de-Fly (dep. Oise) oraz Saint Martin-des-Champs (Paryż). Łuk ostry, złożony najczęściej z 2 odcinków kół, razem z rozwojem gotyku stał się niejednokrotnie coraz bardziej skomplikowany. W Anglii pojawił się tzw. łuk Tudorów, łuk ten przybierał formę tzw. oślego grzbietu, a nad małymi otworami pojawiał się tzw. łuk kotarowy. Sam fakt pojawienia się coraz ostrzej budowanego łuku nie jest najistotniejszą charakterystyką gotyku. O wiele większe znaczenie miało odejście od przestrzeganej wcześniej rygorystycznej zasady wiążącej wysokość strzałki łuku z jego rozpiętością. Zmianie ulegała również metoda budowania sklepień krzyżowych przez wykorzystanie żeber podpierających kolebki. To z kolei, w połączeniu ze zmianami kształtu łuku, pozwalało na znaczną dowolność w kształtowaniu rozwiązań sklepień przekrywających nawy. Dla odciążenia filarów część sił przenoszących się ze sklepienia przerzucono za pośrednictwem łęków na stawiane poza obrysem bryły kościoła tzw. wieże sił.

Tagi: Gotyk, architektura gotycka, łuk ostry, plemienie Gotów

Powiązany artykuł: Tłumaczenie nazwy gotyk. Skąd się wzięła i kiedy powstała?

Brak komentarzy!

 


Zobacz także:

Charakterystyka – budownictwo sakralne ciąg dalszy

Gotyk podkreślał wertykalizm konstrukcji oraz charakteryzował się szkieletową budową. [Reklama: sprzątanie biur Poznań, mieszkania Wrocław] Wykorzystanie łuków przyporowych, ostrych łuków w elementach konstrukcyjnych oraz sklepień krzyżowo-żebrowych pozwoliło na prawie całkowite wyeliminowanie ściany. Ściany bardzo często były wypełnione oknami, które wypełnione były z kolei przez witraże.

Gotyk w Polsce – Kościół NMP w Krakowie

Kościół archiprezbiterialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wszystkim znany jako kościół Mariacki jest to jeden z największych oraz najważniejszy, po Katedrze Wawelskiej, kościół Krakowa. [Reklama: domy bielsko, Usługi brukarskie Warszawa] Od 1962 roku posiada on tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa a także i Polski. Jest kościołem gotyckim, który budowany był w XIV oraz XV wieku. Ułożony jest przy północno-wschodnim narożniku Rynku Głównego, na Placu Mariackim. Wyższa wieża, nazywana jest także Hejnalicą, posiada 82 metrów wysokości.

Charakterystyka – budownictwo sakralne

W okresie kiedy panował styl gotycki budowano najczęściej kościoły na planie trójnawowej bazyliki, chociaż zachowało się również wiele przykładów wykorzystania rozwiązań halowych. [Reklama: side return extension, tapeta winylowa] Bazyliki oraz hale posiadały znacznie wydłużony kształt oraz zakończone były podłużnymi prezbiteriami. Układ wzbogacały obejścia oraz wieńce kaplic. Fasadę zamykała jedna albo (najczęściej) 2 wieże. Niejednokrotnie można spotkać również rozwiązania, w których wykorzystano 2 wieże na zakończeniach transeptu lub obok niego. W Anglii powtarzane jest rozwiązanie znane z okresu romańskiego.


Wszelkie prawa zastrzeżone © 2009